1- مقدمه وضرورت

«محك‎زني»[1] يك ابزار كيفي است كه از طريق آن استانداردها و معيارهاي عالي در يك رشته كاري شناسايي، ايجاد و تحصيل مي‎شوند. محک زنی يك ابزار مقايسه‎اي است كه فاصله‎ها را تا وضع مطلوب موجود در صنعت مورد نظر مشخص مي‎كند، بعبارتي در اين روش به دنبال«بهترين راه» هستيم. در مورد لفظ «بنچ مارك» عده‎اي بر اين عقيده‎اند كه اين لفظ از زمين شناسي اخذ شده است و در زمين شناسي براي مقايسه نقاط مختلف زمين با يك نقطه مرجع بكار مي‎رود.[2]

در مقابل بعضي معتقدند كه اين كلمه از ساختمان‎سازي در مصر باستان اخذ شده است.[3] به هر حال اين واژه وارد صنعت شده و به عنوان روش ارزيابي مورد استفاده قرار مي‎گيرد. محمدزئيري معتقد است كه در مورد شكل‎گيري استفاده از اين ابزار در صنعت دو عقيده را بيان مي‎كند. عده‎اي مي‎گويند جنرال الكتريك براي اولين بار در سال 1965 از اين روش استفاده كرده و در مقابل عده‎اي ديگر مي‎گويند كه اين روش از روشي ژاپني به نام «شاكو»[4] اخذ شده است(Zairi,Mohamed,1994.p.60 ) در مقابل اين نظرات، نظر ديگري مطرح است كه مي‎گويد در سال 1979 شركت زيراكس در پاسخ به فشار رقابتي ژاپني‎ها، اقدام به بكارگيري و توسعه محك‎زني نمود.

2- تعریف و مفهوم محک زنی

بعنوان يك معيار مرجع براي مقايسه عملكرد در زیست شناسی و روانشناسي تعريف شده است؛ همانند ضربان قلب كه در حالت نرمال 60 الي 80 است و بعنوان معيار در پزشكي مورد استفاده قرار مي‎گيرد.

تعاريفي كه از«محك‎زني» ارائه شده عبارتند از:

– محك‎زني عبارتست از شناسايي، يادگيري، تعديل و انطباق رويه‎ها و مراحل عمل كارآمد و مهم از هر سازماني در دنيا، به منظور بهبود عملكرد يك سازمان.(مركز بهره‎وري و كيفيت آمريكا)[5]

– محك‎زني فرآيند تحقيقات صنعتي مي‎باشد كه مديران را قادر مي‎سازد تا در زمينه فرآيندها و روشهاي مختلف، مقايسه شركت به شركت داشته باشند و بتوانند بهترين فرآيند و روش را انتخاب كرده و به برتري و امتياز مشخصي دست يابند. (Comp,1998 )

– فرآيند پايدار و سيستماتيك براي ارزيابي توليدات، خدمات و فرآيندهاي كاربردي سازمانها كه به عنوان پيشرو در جهان و يا صنعت شناخته شده‎اند.

– فرآيند اندازه‎گيري دقيق عملكرد سازمانها در مقابل سازمانهاي الگو و نمونه در صنعت و استفاده از ابزار تحليلي به منظور بهبود خدمات، عمليات و وضعيت هزينه.

3- انواع محک زنی

چه چيزي«بنچ‎مارك» مي‎شود؟ و چه كسي به عنوان شريك مطالعاتي انتخاب مي‎شود؟ آن دو مقوله، دو عامل مهم در تقسيم بندي«محك‎زني» مي‎باشد. در ادامه انواع محك‎زني ارائه مي‎شود:

3-1- محك‎زني داخلي[6]

در اين حالت، شريك مطالعاتي از يكي از قسمتهاي همان سازمان انتخاب مي‎شود و مورد مطالعه قرار مي‎گيرد.

مثال: يك سازمان كه انبارهاي متعددي  دارد مي‎تواند هر انبار خود را با انبارهاي ديگر مقايسه كند.

مزاياي محك‎زني داخلي عبارتند از:

– كمك مي‎كند تا بهترين روش در سازمان به دست آيد.

– هزينه كمتر و زمان كمتري را نسبت به انواع ديگر مي‎گيرد.

– براي سازمانهايي كه عملياتهاي مشابه زيادي دارند بسيار موثر است.

– جمع آوري اطلاعات و داده‎ها در اينجا بسيار ساده و راحت است.

– فرهنگ و زبان مشتركي حاكم است.

– محيط اطراف آشناست.

– كانالهاي ارتباطي موجود است.

– مديريت بر تمام اطراف مساله اشراف دارد.

3-2- محك‎زني عمومي[7]

در اين نوع محک زنی، شركاي مطالعاتي بدون در نظر گرفتن نوع صنعت انتخاب مي‎شوند و هدف يافتن بهترين عملكرد است و سعي مي‎شود كه عواملي كه بهترين شركت را از رقبا جلوتر قرار داده مشخص شود.

مثال: بسياري از شركتهايي كه در صنعت الكترونيك فعاليت نمي‎كنند شركتهاي زيراكس و موتورلا را به عنوان الگو برمي‎‎گزينند.

3-3-محك‎زني رقابتي[8]

در اين نوع از محك‎زني عملكرد يك سازمان در مقابل رقباي مستقيم آن سازمان ارزيابي مي‎شود. در اينجا سازمان بايد روشهاي كاري، فرآيندها، خلاقيتها، استراتژيها و بازارهاي طرف رقيب را به خوبي شناسايي كند كه خود اين امر يك مشكل بزرگ در سر راه اين نوع از محك‎زني است زيرا كسب اطلاعات در اين زمينه‎ها در محيط رقابتي به سادگي امكان‎پذير نيست و رقبا سعي مي‎كنند حتي الامكان اين اطلاعات محرمانه باقي بماند.

3-4-محك‎زني عملكردي[9]

در اينجا شركت سعي مي‎كند كه سطوح عملكرد خود را با بهترين در صنعت مربوطه بسنجد و براي اين كار مي‎تواند روي تمام شركتها و يا قسمتي از صنعت متمركز شود. مساله‎اي كه در اينجا حائز اهميت است اين است كه شركتها وسازمانها از فرهنگها و ساختار و بطوركلي ويژگيهاي مختلفي تشكيل شده‎اند و با هم متفاوت هستند و نمي‎توان در تعريف«بهترين» به يك چيز واحد دست يافت و بنابراين يك مفهوم نسبي حاصل مي‎شود، براي حل اين مشكل سعي شده است كه به يك «زبان تجاري واحد» رسيده و براي همه شركتها فرآيندها، فعاليتها و … بر اساس آن تعريف شود.

3-5-محك‎زني فرآيند[10]

اين نوع محک زنی نسبت به پنچ ماركينگ عملكردي يك گام فراتر است و علت «بهتر بودن» را مشخص مي‎كند و بر روي آن دسته از فعاليتها، فرآيندها متمركز مي‎شود كه شركت مزبور را قادر به كسب درجه بالايي از عملكرد نموده است.

3-6-محك‎زني راهبردي[11]

در اينجا بيشتر تصميمات راهبردي در مورد مسايلي همچون تخصيص منابع، سرمايه‎گذاري، انتخاب همكاران تجاري، ارزيابي فن آوري و توسعه بخش بازار مورد مقايسه قرار مي‎گيرد.

توجه: انتشار مطالب این سایت، در سایت های فروش الکترونیکی ممنوع است و در دیگر سایت ها بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

 

می خواهید بیشتر بدانید؟

دانلود کنید.

نیاز به مشاوره دارید؟ به پژوهش نیاز داری؟ نیاز علمی دیگری داری؟
TUSTAM.DS.BENCHMARKING.VZRI با ما تماس بگیرید. با ما تماس بگیرید. نیاز خود را با ما در میان بگذارید

[1] – Bench Marking

[2] -.(هدايت ا… منصوري: 1378،ص 187)

[3] -.(Sylvia.Coding,1992,p.1)

[4] Shukko

[5] APGC

[6] Internal Benchmarking

[7] General Benchmarking

[8] – Competitive Benchmarking

[9] – Functional Benchmarking

[10] – Process Benchmarking

[11] – Strategic Benchmarking

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.